Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies, w celu dostosowania się do Twoich preferencji oraz w celu zapewnienia Ci wygody podczas przeglądania strony www. Aby dowiedzieć się więcej na temat cookies oraz w jaki sposób z nich korzystamy, kliknij tutaj
×
0 0

Standardy dźwięku wielokanałowego

Idealne kino domowe składa się z dwóch centralnych elementów: perfekcyjnego obrazu i imponującego dźwięku wielokanałowego. Amerykańska firma Dolby Laboratories jest pionierem w zakresie dźwięku wielokanałowego. Od wprowadzonego w 1982 r. standardu Dolby Surround, przez pierwszy cyfrowy format przestrzenny Dolby Digital, aż po bezstratny format Dolby TrueHD – firma Dolby często wyznaczała nowe standardy rozrywki domowej. Dolby Surround
 
Firma Dolby stała się początkowo sławna ze względu na metodę redukcji szumu w analogowych nagraniach dźwiękowych. W 1982 r. wprowadziła na rynek swój pierwszy analogowy system wielokanałowy Dolby Surround, a w 1991 r. cyfrowy system Dolby Digital, który w przeciwieństwie do wprowadzonego w 2005 r. systemu Dolby TrueHD nie był jednak bezstratny. Oprócz konkurencyjnych formatów DTS, formaty Dolby Surround stanowią do dziś podstawę każdego systemu dźwięku kina domowego.
Założona w 1965 r. w Anglii przez Raya Dolby firma o tej samej nazwie, która od 1976 ma swoją siedzibę w USA, specjalizowała się początkowo w systemach redukcji szumu w analogowych nagraniach dźwiękowych, a następnie zaczęła opracowywać analogowe, a w końcu cyfrowe formaty dźwięku przestrzennego. Popularne systemy Dolby B wraz z nowszą wersją Dolby C były praktycznie standardowym wyposażeniem wszystkich wysokiej klasy magnetofonów. Po pojawieniu się cyfrowych nagrań muzycznych na dyskach CD z rynku praktycznie zniknęły magnetofony wraz z metodami redukcji szumu.
 
Pierwszy analogowy format przestrzenny

Pierwszy analogowy system wielokanałowy firmy Dolby nosił nazwę Dolby Surround. Wprowadzony w 1982 r. system umożliwiał przy użyciu kodowania zapisanie czterokanałowego dźwięku przestrzennego w dwóch kanałach stereofonicznej ścieżki dźwiękowej. Dolby Surround wymaga co najmniej czterech głośników, a dźwięk przestrzenny powstaje poprzez odpowiednie rozmieszczenie dwóch głośników przednich, jednego głośnika centralnego oraz tylnego głośnika przestrzennego. Można użyć dodatkowego subwoofera, który nie ma jednak własnego kanału i jest zasilany za pomocą filtru dolnoprzepustowego. Nagrania Dolby Surround są zgodne z poprzednimi wersjami, mogą być więc odtwarzane na zestawach, które nie obsługują tego standardu. Przesunięcie fazowe podczas nagrywania sprawia jednak, że nawet w przypadku starszych systemów powstaje pewne wrażenie przestrzenne.
 
Dolby Pro Logic

Wprowadzony w 1987 r. standard Dolby Pro Logic generuje wirtualny dźwięk przestrzenny z dowolnego źródła stereo. W wersji pierwotnej systemy Dolby Pro Logic były tak samo jak systemy Dolby Surround podłączone do czterech głośników. Wprowadzony w 2000 r. system Dolby Pro Logic II obsługiwał już systemy 5.1 składające się z trzech głośników przednich i dwóch tylnych oraz subwoofera. Następnie wprowadzono systemy Pro Logic IIx 6.1 i 7.1 oraz Pro Logic IIz 9.1. Podczas słuchania muzyki klasycznej system Pro Logic może zaskakująco realistycznie odtworzyć atmosferę sali koncertowej nawet wtedy, gdy muzyka pochodzi tylko ze źródła stereo.
 
Dolby Digital

W 1991 roku firma Dolby wprowadziła na rynek pierwszy cyfrowy, wielokanałowy system kodowania dźwięku pod nazwą Dolby AC-3, wykorzystywany w ramach cyfrowego formatu przestrzennego Dolby Digital. Początkowo był on przeznaczony do filmów kinowych, w 1995 r. pojawiły się jednak pierwsze produkty przeznaczone dla użytkowników domowych z wbudowaną obsługą Dolby Digital oraz dyski DVD ze Dolby Digitalścieżką dźwiękową w tym formacie. W ten sposób firma Dolby była mniej więcej o rok przed konkurencją w postaci systemu DTS Digital Surround. Różnica w dźwięku do analogowego systemy Dolby Surround jest ogromna, ponieważ po raz pierwszy zastosowano dyskretne, niezależne od siebie kanały. Dolby Digital obsługuje maksymalnie pięć głośników odtwarzających pełny zakres częstotliwości od 20 Hz do 20 kHz oraz subwoofer, który jest ograniczony do niskich tonów od 20 do 120 Hz (system 5.1). Metoda kodowania AC-3 wykorzystywana w systemie Dolby Digital jest stratna. Aby jak najbardziej zmniejszyć ilość danych, z sygnału usuwane są częstotliwości niesłyszalne dla ludzkiego ucha.
System Dolby Digital EX jest nowszą wersją systemu Dolby Digital i obsługuje trzy zamiast dwóch głośników tylnych, przy czym nie istnieje dyskretny, trzeci kanał tylny, lecz jest on tworzony za pomocą matrycy z obydwu istniejących kanałów tylnych. 
 
Dolby TrueHD

W 2005 r. firma Dolby wprowadziła na rynek pierwszy w pełni bezstratnie działający koder-dekoder audio pod nazwą Dolby TrueHD przeznaczony do dysków Blu-ray i HD DVD. Dolby TrueHD jest oparty na koderze-dekoderze MLP (Meridian Lossless Packing) stosowanym również w formacie DVD Audio i obsługuje systemy 7.1 z ośmioma dyskretnymi kanałami, częstotliwością próbkowania 96 kHz i maksymalną szybkością transferu 18 Mb/s.  
 
Inne formaty przestrzenne

Oprócz wielokanałowych formatów kina domowego firma Dolby wprowadziła na rynek wiele innych formatów stosowanych między innymi w telefonach komórkowych, komputerach i słuchawkach. System Dolby Headphone generuje wirtualny dźwięk przestrzenny 5.1 w standardowych słuchawkach stereofonicznych, Dolby Axon jest programem do prowadzenia przestrzennych rozmów głosowych przez graczy gier komputerowych, Dolby Mobile jest technologią przestrzenną opracowaną specjalnie do telefonów komórkowych i smartfonów, a Dolby Home Theater v4 umożliwia uzyskanie dźwięku przestrzennego w notebooku. Ważną częścią systemu Dolby Home Theater v4 jest technika Dolby Digital Live, która w czasie rzeczywistym konwertuje każdy sygnał dźwiękowy w komputerze lub konsoli do gier na sygnał Dolby Digital 5.1.
Dolby Home Theater v4

powrót

pixel